Langs de krulbolbanen en het Merlin Roofvogel kweekcentrum

De lente lijkt niet meer tegen de houden. Vorige week controleerden we in een aarzelend lentezonnetje voor de Toeristische Dienst Oost-Vlaanderen de Boerenkreekroute. Toen was het nog best fris. Vandaag gingen we op pad om de nieuwe routebeschrijving te maken voor de volgende etappe van het vernieuwde Grenslandpad. Het duurde even voor de zon doorbrak, maar toen het zover was, bleken we ons toch echt te warm gekleed te hebben. Heerlijk wandelweer!

We begonnen vandaag aan de overzijde van het Leopoldkanaal waar, als het goed is, in de toekomst een oversteek gemaakt wordt (touwbrug of trekpontje) vanaf het einde van de route langs de Eekloosche Watergang. Tot die tijd moet er omgelopen worden over de brug bij Sint Laureins en dan langs het kanaal naar het beginpunt van vandaag.

Opnieuw ervoeren we het stuk langs de best drukke doorgaande weg (Vlamingstraat) als vervelend en soms gevaarlijk. Natuurlijk kun je zoveel mogelijk de bermen en stoepjes volgen, maar het verkeer raast er met een behoorlijke snelheid langs (70 km weg). Nog steeds niet ons idee van wat er van een LAW verwacht mag worden. Ook de hoeveelheid asfalt en beton is jammer. Als troost voor ons zal in de nieuwe gids vermeld worden, dat het ook mogelijk is de Vlaamse GR-5A te blijven volgen: verderop valt deze dan weer samen met een stuk van het Grenslandpad. Het is te hopen dat deze (gestippeld) aangegeven wordt op de kaartjes. Een compromis dat aanvaardbaar is, al staan wij nog steeds achter onze eigen routevarianten (zie eerdere Blogs).

Hoewel ook voor deze etappe een routebeschrijving was aangeleverd hebben we zelf een nieuwe gemaakt, omdat dat gemakkelijker werkte dan het knoeien met verbeteringen. Hieronder dus de routebeschrijving zoals die voor de nieuwe etappe zou moeten gelden.

Behalve de Krulbolbanen (volg link) ligt op deze route ook het Vogelcentrum Merlin Zoo. Hier worden in het kader van een Europees project roofvogels die uitgestorven dreigen te raken gekweekt om later weer uitgezet te worden. Het is niet toegankelijk, maar vanaf de weg kun je in de grote vliegkooien kijken naar de indrukwekkende vlucht van bv. Lammergieren. Uitgebreide informatie is te lezen op het bord bij de toegangspoort.

Routebeschrijving (3 km - enkele reis):

Heen (N 51°14.744 - E 003°31.844):

Na het kanaal rechtdoor onverhard naar beneden (of rechtsaf als er omgelopen moest worden langs het kanaal). Aan het einde linksaf asfaltweg, Vlamingstraat (voor horeca ca. 500 m. rechtsaf). Gebruik de onverharde bermen en stoepen van deze drukkere doorgaande weg (u passeert enkele malen de bushaltes van lijn 62). Neem de eerste betonweg, Groeneweg, rechtsaf (voor horeca hier ca. 500 rechtdoor). Daarna de eerste betonweg linksaf, Comer-Graafjansdijk. Direct aan uw linkerhand liggen de buitenbanen van het Krulbolcentrum.

Aan het einde van de weg schuin recht door een betonweg, Comersaatsweg, oversteken. Na de huizen wordt de weg een smal gravelpaadje. Opnieuw een asfaltweg (Langeweg) schuin oversteken en het onverharde pad rechtdoor blijven volgen (veldweg/graspad) en nog een asfaltweg oversteken (Zonnehoek). Aan het einde van het graspad linksaf op de asfaltweg (Mandeweg). Vlak na de volières van de Merlin Zoo aan uw linkerhand rechtsaf het eerste onverharde pad (Bosweg) in.

Terug (N 51°15.028 - E 003°34.117):

Aan het einde van het onverharde pad (Bosweg) linksaf de asfaltweg (Mandeweg) op. Aan uw rechterhand bevindt zich de Merlin Zoo. Bij de eerste onverharde weg schuin rechtsaf (voor het elektriciteitshuisje). Blijf deze onverharde weg (graspad/veldweg) volgen, u steekt tweemaal een asfaltweg over (Zonnehoek en Langeweg). Het smalle gravelpaadje wordt een betonplatenweg (Comer-Graafjansdijk).

Steek opnieuw een betonweg (Comersaatsweg) schuin over en volg de betonweg tot het einde. Aan uw rechterhand (bij huisnummer 2) bevindt zich het Krulbolcentrum. Ga rechtsaf over een betonweg, Groeneweg, en aan het einde linksaf langs de doorgaande weg, Vlamingstraat (hier bevindt zich de bushalte van lijn 62, ca. 500 m naar rechts is horeca). Volg de onverharde bermen en stoepen van deze drukkere weg. Sla het eerstvolgende onverharde pad rechtsaf in (vlak voor een beekje, rechtdoor na ca. 600 m. horeca) en volg het omhoog naar de dijk langs het Leopoldkanaal. Hier oversteken of, voor de alternatieve route, linksaf.

© JannieTr, 14 maart 2012

Langs de Eekloosche Watergang en een alternatief

Begin maart, nog even en de koeien en schapen mogen weer naar buiten. Vooral in het voorjaar kunnen ze zich dan behoorlijk uitgelaten gedragen. Dat wilden we liever voor zijn en daarom zijn we vandaag al op pad gegaan om de routebeschrijving voor de etappe Aardenburg - Eekloosche Watergang - Sint Laureins te maken. 

Direct bij aanvang moesten we al constateren dat de routebeschrijving die ons toegestuurd was niet meer overeenkwam met de nieuwe situatie. Ook verderop zaten er fouten in, dus besloten we ook in dit geval maar onze eigen, nieuwe beschrijving te maken.

Omdat er op deze route geen honden zijn toegestaan (vanwege het loslopende vee) is er ook nog een alternatief nodig, dat ook gelopen kan worden door wandelaars die liever niet geconfronteerd worden met vee. Wij weten uit ervaring dat het op deze route niet altijd mogelijk is om 25 m. afstand te bewaren tot het vee, zoals SBB aanraadt.

 

 Over de alternatieve route die wij toegestuurd kregen (ten zuiden van de Eekloosche Watergang) zijn we niet echt enthousiast. We hebben daarom op het kaartje bij deze etappe onze (noordelijke) voorkeur aangegeven. Deze route is niet alleen mooier, hij sluit ook beter aan bij de nieuwe aanloop die (volgens de padcoördinator) door het Zeeuws Landschap aangelegd wordt ten oosten Aardenburg. Een groot deel van ons alternatief is met de geel-rode tekens van een streekpad gemarkeerd. Dit alternatief gaat bovendien door het aardige dorp Sint Kruis, waar je 7 dagen per week, het hele jaar door, welkom bent bij de horecagelegenheid Zeelandia van Greetje. De totale afstand is zelfs 3 km korter vanaf Aardenburg dan het zuidelijke alternatief.

KAARTJE: Blauw = huidige route Eekloosche Watergang / Rood = alternatief voor wandelaars met hond. O = oude ingang Eekloosche Watergang, E = nieuwe ingang, S = toekomstige splitsing Grenslandpad en alternatieve route voor de hond.

Routebeschrijving (6 km - enkele reis):

 N.B.: Wie met deze route wil aansluiten op die in een van de vorige Blogs, moet NIET door het nog bestaande klaphekje gaan dat daar als eindpunt (of beginpunt) wordt genoemd. Het pad daarachter loopt dood in het prikkeldraad, omdat de route is verlegd.

Heen:

Start: (N 51°15.880 - E 003°27.262)

Negeer het klaphekje en blijf over het fietspad lopen tot je over de Eekloosche Watergang bent, dan linksaf door een klaphekje bij de picknickbank. Je hebt het water nu aan je linkerhand. Aan het einde (voor prikkeldraad) linksaf, over een dammetje en dan rechtsaf: water aan je rechterhand. Je passeert 2 hekjes, dan rechtsaf over een bruggetje en linksaf: nu het water steeds aan je linkerhand houden (je passeert onderweg vele overstapjes) en blijven volgen tot het volgende bruggetje. Hier linksaf over, meteen rechtsaf (water aan je rechterhand) tot het volgende bruggetje. Rechtsaf over het bruggetje en meteen linksaf (water aan je linkerhand) tot de asfaltweg (Kerkweg). Oversteken, langs de picknickbank en het pad met vele overstapjes vervolgen met het water steeds aan je linkerhand. Tot aan de plek waar een zandpad kruist en je linksaf over het water naar het volgende overstapje moet (met bordje SBB). Met het water aan je rechterhand het pad vervolgen en bij een picknickbankje via een veesluisje verlaten. Volg de veldweg rechtdoor, klein stukje asfalt en dan onverhard omhoog. Kruis hier het Leopoldkanaal. (Is dit niet mogelijk, dan rechtsaf tot de brug van Sint Laureins, kanaal oversteken, linksaf en via de andere oever terug.)

Terug:

Start: (N 51°14.757 - E 003°31.800)

Kruis het Leopoldkanaal (Is dit niet mogelijk, dan linksaf tot de brug van Sint Laureins, kanaal oversteken, rechtsaf en via de andere oever terug). Onverharde weg naar beneden volgen, klein stukje asfalt, daarna rechtdoor over de veldweg tot een veesluisje bij een picknickbank. De Eekloosche Watergang is hier nog slechts een slootje aan je linkerhand. Vanaf hier het pad langs het water blijven volgen. Na het eerste overstapje linksaf over het zandpad het water kruisen en bij het volgende overstapje (bordje SBB) het water aan je rechterhand houden. Na een picknickbank een asfaltweg (Kerkweg) oversteken en even verder rechtsaf over een bruggetje, dan linksaf (water aan je linkerhand) en even verder over een bruggetje linksaf en meteen rechtsaf. Vanaf hier het water steeds aan je rechterhand houden (je passeert vele overstapjes). Uiteindelijk weer rechtsaf over een bruggetje, linksaf, vervolgens door 2 klaphekjes en met het water aan de linkerhand rechtdoor tot een dammetje: hier linksaf over en na het water weer rechtsaf tot het klaphekje bij de picknickbank aan de grote weg naar Aardenburg. Volg het fietspad tot de aansluiting met de eerder beschreven etappe richting Aardenburg.

Alternatieve route: (vanaf Aardenburg 9 km - enkele reis):

Volg de rode route op het bijgevoegde kaartje: weg wijst zich dan vanzelf.

©JannieTr, 1 maart 2012.

In de bocht naar rechts linksaf

    Nadat we onze herschreven routebeschrijving opgestuurd hadden naar de padcoördinator kregen we daarvan de terugkoppeling. Er stonden een aantal dingen in die ons nogal verbaasden.  

 

    Waar wij, geheel volgens de regels uit het boekje: Alsmaar rechtdoor, handleiding routebeschrijving de omschrijving: in de bocht naar rechts linksaf, gezet hadden, moest volgens de padcoördinator komen: in de bocht linksaf. Niet omdat wij het verkeerd gedaan hadden, maar omdat wandelaars het verkeerd zouden kunnen begrijpen als ze het niet goed lezen en dan boze brieven gaan schrijven. Ik was daarover nogal verbaasd . Volgens mij zijn er maar twee opties:

1.Het betreffende voorbeeld wordt in de Handleiding routebeschrijving geschrapt, omdat het niet gebruikt mag worden.

2.Mensen die niet goed lezen worden erop gewezen dat ze dat voortaan beter wel kunnen doen. En dat de weg volgens de regels beschreven is.

Het wordt een beetje moeilijk om een correcte routebeschrijving af te leveren als je bij alles moet bedenken: het staat wel zo in de handleiding, maar ik kan er maar beter van afwijken, want anders snappen ze het misschien niet.

Een tweede punt van verbazing was voor ons het op willen nemen van een onduidelijk graspad dat wij vervangen hadden door een schelpenpad dat een al bestaande route volgde en op hetzelfde punt uitkwam. Omdat ons gevraagd was daar nog eens naar te kijken, zijn we er vanochtend weer ter plekke geweest. We vinden het geen verbetering.

Het bedoelde graspad ligt langs een moestuincomplex en was halverwege versperd door een enorme berg houtsnippers, bestemd voor de tuinders. Aan het einde moet je via een hoge afstap het pad weer verlaten.  Dit alles wijkt ook nog eens af van de route die de geel/groene pijtjes van het Wandelnetwerk West-Zeeuws-Vlaanderen aangeven en die overeenkomt met de door ons beschreven route. De argumenten voor deze verandering waren: 1. minder pijltjes nodig (ze komen op de routepaaltjes van de WNW en het aantal is verwaarloosbaar), vooral als de route in de toekomst op een andere manier naar de Eekloosche Watergang gaat lopen.  2. Waarschijnlijk wordt in de toekomst de geel/groene route van de WNW ook verlegd.

Wij weten niet beter, dan dat de aanduidingen in het veld altijd de doorslag geven boven een beschreven route. Als de route dus t.z.t. verlegd wordt, dan wijzigen de pijlen en komt er op internet een routewijziging te staan. Of en wanneer de WNW dit stukje van haar route (dat heel logisch over de schelpenpaden loopt) verlegd is totaal niet duidelijk. Daarop vooruit lopen in een beschrijving gaat dus wel wat ver. Bovendien hòeft het in de toekomst ook helemaal niet gewijzigd te worden als er een andere aanlooproute komt naar de Eekloosche Watergang: die aftakking begint pas een stuk verderop.

Wij laten op ons weblog dus ook maar gewoon de route staan die wij de meest logische en duidelijkste vinden. De hondenuitlaatstrook is gelukkig wel uit de definitieve routebeschrijving gehaald. Voor ons zit de taak voor dit stukje erop. We zien wel wat er uiteindelijk mee gedaan wordt. Zodra het weer het toelaat gaan we verder met het beschrijven van de route langs de Eekloosche Watergang.

©JannieTr, 23 februari 2012.

Van Heille naar het begin van de Eekloosche Watergang

Hoewel we de te controleren routebeschrijvingen al een maand in huis hadden, was er nog niets van gekomen. Natuurlijk zaten daar de feestdagen en verjaardagen tussen, maar ook het weer zat niet mee.  Afgelopen zondag was het behoorlijk koud, maar wel droog en dus trokken we de wandelschoenen maar aan om een eerste stuk te controleren.

Het is niet meegevallen. Als je flink doorstapt, krijg je het niet zo snel koud. Maar als je geregeld stil moet staan, je handschoenen uit moet trekken en moet schrijven, dan wil de kou zich wel doen gelden. We hebben de heenroute en aansluitend de terugroute in een keer gedaan: in Aardenburg hebben we de kou verdreven met een kopje soep. 
 
Er bleken nogal wat veranderingen nodig in de beschrijving. Het uitwerken thuis was nog een hele klus. De regels volgen (w.b. straatnamen, ondergrond weg, onduidelijkheden vermijden, stijlfouten etc.) betekende zoveel veranderingen in de tekst, dat herschrijven de enige optie was. Zonde van de woordruimte vonden we om de route zo'n 250 m. over een hondenuitlaatstrook te laten lopen, aan de andere kant van een sloot, evenwijdig aan een ruim fietspad, waar verderop over verder gewandeld moest worden. Nogal gezocht, niet echt een verbetering van de route. Dat hebben we er dus maar uitgelaten.

 
Daarna de tekst nog eens nalopen om zo dicht mogelijk in de buurt van de 400 woorden te komen. Dat is niet gelukt. Maar aangezien de volgende etappe langs de Eekloosche Watergang met veel minder tekst toe kan, zou dat moeten compenseren.
Bovendien verdient Aardenburg, als oudste stad van Zeeland, met zijn interessante verleden, rijke cultuurhistorie en zijn mooie omgeving (waaronder de Elderschans) een eigen pagina en niet slechts een fotootje onderaan de bladzijde.

En dan hieronder onze routebeschrijving (totale afstand: 10 km):

Heenweg:

Start: Splitsing LAW/GR5A  (N51°15.757 - E003°24.639) - Einde:  Begin Eekloosche Watergang. 
 
Na punt 3 (kaart 3) rechtdoor, daarna eerste grasweg linksaf (Karnemelkstraatje).
 
Aan het einde rechtsaf asfaltweg (Noorderbruggeweg), op de viersprong rechtdoor, Ezelstraat. Einde linksaf,  Zuiderbruggeweg. Nu zijwegen negeren tot voor een bos. 
 
Na bord Aardenburg  rechtsaf (asfaltweg). Even na een knooppuntpaal linksaf een onverhard bospad in.
 
U steekt een oprijlaan naar Elderschans over en blijft dit pad met het water aan uw  linkerhand volgen. Het maakt enkele bochten naar rechts. Waar het water eindigt, loopt u nog ca. 35 m. rechtdoor , dan linksaf.

Na een bruggetje  en 2 picknickbankjes rechts aanhouden en het schelpenpad volgen, steeds rechtdoor, evenwijdig aan de weg (Herendreef). Verderop rechtdoor over het trottoir.
 
Tenslotte naar links meedraaien, Kaai. Bij de kikkerfontein rechtsaf, onder de Kaaipoort door (links muurschildering) en meteen rechtsaf, Brouwerijstraat.

Aan het einde rechtsaf, Wandeldreef naar Verloren Kostje. Ter hoogte van de muurschildering (rechts) linksaf het schelpenpad onder aan de oude vestingwerken in en dit blijven volgen. Rechts ziet u een skatepark met zgn. "Romeinse tempel".
 

Op de klinkerweg links en meteen weer rechts het schelpenpad vervolgen tot net na  de begraafplaats, dan bij huisnummer 3 linksaf en het eerste schelpenpad rechts in tot aan de hoofdweg (Beekmanstraat).
 
Hoofdweg oversteken en rechtsaf, eerst trottoir, later fietspad volgen. Na 350 m. neemt u  de eerste straat schuin naar links (doodlopende weg) parallel aan de hoofdweg.
 
De weg wordt onverhard. Aan het einde even rechtsaf naar het klaphekje aan het begin van de Eekloosche Watergang. Punt 4.

Terugweg

Start: Einde Eekloosche Watergang (N51°15.963 - E003°27.259) - Einde: Splitsing LAW/GR5A 

Na het klaphekje rechtsaf over graspad,  met de bocht mee naar links,  weg wordt verhard. Doorlopen tot fietspad  langs de hoofdweg. Verder over dit fietspad. Na oversteken Hanzestraat, verder over het trottoir.

Bij huisnummer 5 linksaf de hoofdweg oversteken en rechtdoor een keitjespad in, later schelpenpad. 

Einde pad linksaf langs de begraafplaats, daarna rechtsaf. Steeds het schelpenpad blijven volgen, onderaan de oude vestingwerken. Bij de klinkerweg even linksaf en daarna weer rechtsaf het schelpenpad volgen tot op de verharde weg, Verloren Kost. U loopt recht op een muurschildering af. Links ziet u een skatebaan met een zgn. "Romeinse tempel".

Hier rechtsaf en even verder linksaf, Brouwerijstraat.

Op het kruispunt bij een muurschildering  linksaf door de Kaaipoort.

Bij de Kikkerfontein linksaf en met het trottoir mee naar rechts draaien, Herendreef. Trottoir steeds rechtdoor volgen,  verderop  schelpenpad parallel aan de weg. Langs twee picknickbankjes  en over een bruggetje het bosgebied in. Na ca. 50 m. rechtsaf. U volgt het onverharde pad, met iets verder het water aan uw rechterhand. Het maakt enkele bochten naar links.

Tenslotte steekt u een oprijlaan naar Elderschans over en volgt het onverharde pad rechtdoor naar de asfaltweg. Daar gaat u rechtsaf en in de bocht naar rechts linksaf (Zuiderbruggeweg).

Nu zijwegen negeren en een stukje na een bushalte (lijn 4) rechtsaf, Ezelstraat. Op de viersprong rechtdoor, Noorderbruggeweg. De eerste grasweg linksaf (Karnemelkstraatje).

Aan het einde rechtsaf over de asfaltweg (Zuiderbruggeweg) naar punt 3 (kaart 3). Van links komt GR 5A.

©JannieTr, 31 januari 2012

 

De nieuwe routebeschrijving

Het ziet er naar uit dat er niets meer veranderd zal worden aan de voorgestelde route en dat we ons neer zullen moeten leggen bij het beschrijven en markeren van een deel van de route waar we niet helemaal achter kunnen staan w.b. aantrekkelijkheid  en veiligheid voor de wandelaar. Het is een schrale troost dat we middels dit Blog aan kunnen tonen, dat we ons best hebben gedaan. Eventuele kritiek van wandelaars in de toekomst hoeven wij ons dus niet aan te trekken.

 
Inmiddels is de tijd aangebroken om voor de vastgestelde nieuwe route een nieuwe routebeschrijving te gaan maken. We waren in de veronderstelling dat het onze taak was de tekst daarvan aan te leveren. Maar ongeveer een maand geleden ontvingen we een compleet uitgeschreven route, met het verzoek deze even na te lopen om te kijken of alles klopt en de nummers van de buslijnen door te geven.
 
Opnieuw een teleurstelling dus. We hebben de afgelopen maanden het boekje Alsmaar rechtdoor, handleiding routebeschrijving van het Wandelnet goed bestudeerd. Maar eigenlijk vonden we daar niet veel nieuws in, omdat we ervaring genoeg hebben met het maken van routebeschrijvingen volgens deze regels. Maar het begint te wennen: proberen je schouders erover op te halen en maar doen wat er verwacht wordt, zij het met steeds minder enthousiasme.

In het genoemde boekje staat o.a. dat het de bedoeling is dat de routebeschrijving voor heen- en terugweg samen niet meer dan 250-400 woorden omvat. Het kan niet anders dan dat daar "gemiddeld" bij had behoren te staan.  De ene etappe is nl. ingewikkelder dan de andere. Bovendien (hebben we al gemerkt) komt er dan van een aantrekkelijke tekst (zoals die wel in de voorbeelden staat) zo niet veel terecht. Voorbeeld: "U steekt de weg over en slaat direct daarna linksaf ".  Ons is gebleken dat er in de eerste etappe die we naliepen voor weinig anders plaats was dan: Oversteken en meteen linksaf. Een soort steno dus, voor de hele etappe. Maakt niet uit, maar zelfs dan bleken er meer dan 400 woorden nodig wil de routebeschrijving de markeringen volledig kunnen vervangen (wat toch de bedoeling is).
 
In de komende Blogs zal steeds een stukje van de nieuwe route staan: van de splitsing tussen het (nieuwe) Grenslandpad en de GR5 (kaart 3, iets ten zuiden van Heille) tot de aansluiting op de oude route bij Krabbe (kaart 7 iets ten noorden van Bentille).
 
Wie zin heeft in een voorproefje kan ze vast uit proberen. En ons laten weten hoe het bevallen is.
 
© JannieTr, 30 januari 2012.

Krulbolsport op de immaterieel-erfgoedlijst van de UNESCO

Krulbollen is een sport die al sinds mensenheugenis wordt beoefend in de lage landen. Dat bewijzen schilderijen van beroemde kunstenaars van eeuwen her. In Vlaamse en Zeeuws-Vlaamse contreien is het bollen nog steeds populair. Reden genoeg om het krulbollen voor te dragen voor de UNESCO-lijst voor immatrieel-ergoed, vindt het bestuur van de IJzendijkse krulbolclub Molenzicht  (Citaat art. PZC 23-11-2011 van René Hoonhorst).

Wie straks de nieuwe route van het Grenslandpad loopt, komt tussen Sint-Laureins en Zonne langs een krulbolcentrum met een groot aantal buitenbanen. Wie niet uit deze streken komt, zou er zomaar aan voorbij kunnen lopen of, als het wel opvalt, zich afvragen wat het voor moet stellen. Daarom hier vast wat achtergrondinformatie.



Krulbollen is een oude Vlaamse volkssport. Het wordt in (Zeeuws-)Vlaanderen, vooral in de buurt van Gent, in het Meetjesland en de regio van Knesselare tot Brugge gespeeld. In Frankrijk wordt in de regio Anjou een vergelijkbaar spel gespeeld onder de naam Boule de fort.
In deze streken geniet het een ongekende populariteit, vooral onder de oudere bewoners. In elk dorp is wel een krulbolbaan, vaak zowel binnen als buiten. In de wat grotere kernen zijn clubs met een groter aantal banen. Onderling worden kampioenswedstrijden gehouden.
Het krulbollen neemt een unieke plaats in in het dagelijks leven van veel Meetjeslanders. Krulbollen vervult er nog steeds een belangrijke sociale functie en is er nog steeds volkssport nummer één, levend erfgoed als het ware. Ook in Zeeuws-Vlaanderen wordt het in ere gehouden en doet men pogingen ook de jeugd er weer bij te betrekken.

Spel en materiaal
 
Het spel wordt gespeeld met twee ploegen van elk twee, drie of vier personen. De bol zelf is niet volledig bolvormig maar eerder een dikke ronde schijf met één afgeronde kant (deze afgeronde kant wordt in het boldersjargon "de loop" genoemd). Hierdoor zal de bol zodra die gerold wordt een ellipsvormige baan volgen en zich tenslotte neervlijen. Elke speler wil met zijn bol zo dicht mogelijk bij de staak terechtkomen. De staak is een vast punt, op zeven meter afstand van de werpers. Ze is ongeveer 33 cm boven de grond zichtbaar en staat opgesteld aan beide uiteinden van de baan. De staak is gemaakt van een stuk rond gedraaid eiken of beukenhout en voorzien van een kunststof mantel.

Spelregels
 
Tijdens het spel onderscheidt men twee basistechnieken: het bollen en het schieten. Bij het bollen wordt de bol van één zijde van het speelveld zo dicht mogelijk naar de tegenovergestelde staak gerold. Het schieten wordt enerzijds gebruikt om bollen van de tegenpartij verder van de staak weg te stoten en anderzijds om de bollen van een ploegmaat dichterbij te stoten. Als alle bollen één keer gespeeld zijn, krijgt de ploeg van wie de bol het dichtst bij de staak ligt de punten. Het aantal punten is gelijk aan het aantal bollen die dichter bij de staak liggen dan de dichtste bol van de tegenpartij. Wie het eerst negen punten haalt, wint het spel.

Wedstrijden
 
Er zijn verschillende "bollingen" mogelijk: prijsbolling, seriebollingen, puntenbollingen, of 'voor de leute'. Bij een prijsbolling wordt gespeeld voor een vooraf bepaalde prijzenpot (meestal is dit geld). Bij een seriebolling wordt meestal gespeeld voor een klein geldbedrag per spel (0.2 tot 0.5 euro). Bij een puntenbolling wordt een vast aantal speelbeurten gebold en wordt het aantal gewonnen spellen bijgehouden. Ook is het mogelijk dat een prijsbolling deel uitmaakt van een criterium waarbij een klassement wordt opgemaakt. Bij ieder gewonnen spel krijg je een punt. Bij bollen voor de leute wordt gewoon gespeeld voor het plezier of voor een traktatie.
 Van mei tot september wordt er op zandige buitenbanen gebold, tijdens de winter op overdekte, halfverharde binnenbanen. De meest gerenommeerde wedstrijd is het Wereldkampioenschap, jaarlijks op 21 juli en de kampioenschappen tijdens de Vierdaagse half augustus.

Langs de route

Wie eenmaal een bolbaan gezien heeft, zal ontdekken dat ze talrijk zijn in deze streken. Veel dorpen hebben zijn eigen baan, meestal een enkele buitenbaan voor de leute, zoals bv. in Eede vlak bij de kerk. Of een binnenbaan in een horecagelegenheid, zoals de Schuurbolders in Sint Laureins, waar ook heerlijk ambachtelijk hoeve ijs verkocht wordt (iets van de route).
De wat grotere stadjes hebben vaak ook overdekte banen, waar geregeld wedstrijden gespeeld worden. Overdekte banen vallen niet op, maar een oplettende wandelaar kan bv. in Aardenburg op een clubgebouw zien staan: Bolderclub  De Ware vrienden. Binnen zijn 3 overdekte banen. In 2010 werden zij Nederlands Kampioen tijdens de buitenwedstrijden in Oostburg.

De toekomst

Zowel in Vlaanderen als in Zeeuws-Vlaanderen spant men zich in om ook de jeugd te interesseren voor deze sport. De Oostburgse club Raak tegen Staak blijft verwoede pogingen doen nieuwe leden bij de bolsport te betrekken. Een instuif trok onlangs zo'n vijftig jongeren die de bolsport eens kwamen uitproberen. De hoop is dat zij ook echt voor het krulbollen zullen kiezen.

Het bestuur van de IJzendijkse krulbolclub Molenzicht wil het krulbollen voordragen voor de UNESCO-lijst voor immaterieel erfgoed.  Jaarlijks organiseren zij het Mauritstoernooi. Het Mauritstoernooi werkt aan het bevorderen en behouden van traditionele spelen zoals Boogschieten, Gaaibollen en Krulbollen. Het bollen tijdens het Mauritstoernooi is er zowel voor gevorderden als voor mensen die kennis willen maken met deze sport. Dat de IJzendijkse club groeit en inmiddels ook een jeugdafdeling heeft, is een hoopvol teken.

(Informatie komt o.a. van Wikipedia, Krulbollen, en van de site Bolclub Molenzicht IJzendijke).

©JannieTr, 15 januari 2012